
Косово одби увоз на две пратки со над 12 тони производи од „Млекара Тетово“. Бугарија во рок од неколку дена запре повеќе од 40 тони македонски јаболка поради остатоци од пестициди. Уште во септември, Агенцијата за храна и ветеринарство (АХВ) потврди дека пиперки и грозје вратени од странство биле одобрени за домашен промет или преработка по повторни анализи. Секој од овие случаи завршил со различна одлука, а за домашните потрошувачи прашањето е исто, кој ја следи пратката откако ќе се врати и врз основа на што се одлучува дали таа може да заврши во продажба?
Косово го забрани увозот, АХВ чека резултати од две лаборатории
Косовската Агенција за храна и ветеринарство на 6 ноември го забрани увозот на производи од „Млекара Тетово“. Според податоците што ги пренесе Коха, од април до октомври косовските власти евидентирале 11 испитувања со незадоволителни микробиолошки резултати, меѓу кои и наоди за присуство на ешерихија коли над дозволените граници. Врз основа на веќе воведената забрана, Косово потоа одби влез на две пратки со вкупно 12.268 килограми производи, меѓу кои сирења и кремови со растителна маст. Наодите за ешерихија коли се однесуваат на претходни пратки. За последните две нема објавен позитивен лабораториски наод.
Македонската АХВ соопшти дека претходните контроли, вклучително и анализите на мострите земени на 29 април и 21 октомври, не покажале отстапувања кај тестираните производи. При последниот вонреден надзор инспекторите зеле мостри од производите и брисеви од работните површини, опремата и вработените. Примероците се испратени во две независни лаборатории, а според последниот објавен одговор на АХВ, резултатите сè уште се очекуваат. За споредба на домашните и косовските наоди, АХВ треба да објасни дали биле испитувани исти производи и серии, како биле земени мострите и кои критериуми биле применети.
Над 40 тони јаболка запрени во Бугарија, втората пратка испратена на уништување
На 29 октомври бугарските власти запреле пратка од 21.089 килограми македонски јаболка откако откриле остатоци од пестицид чија употреба е забранета во Европската Унија. На 2 ноември била запрена уште една пратка од 19.350 килограми поради остатоци од пестициди над максимално дозволеното ниво. Според информациите што ги пренесе Коха, кај првата пратка домашните анализи не покажале надминување на дозволените нивоа. Кај втората пратка македонските анализи го потврдиле надминувањето и целата количина била испратена на уништување.
За првата пратка останува прашањето дали домашните лаборатории ја испитале истата активна материја што ја откриле бугарските власти и според која гранична вредност го оцениле резултатот. За двете пратки важно е и дали инспекторите ја проследиле стоката до производителите и провериле дали јаболка од истите серии веќе биле пласирани во земјава.
Пиперките и грозјето добиле дозвола за промет по повторни анализи
Во септември АХВ потврди за Телма дека две пратки пиперки вратени од Бугарија и пратка од околу 14 тони трпезно грозје вратена од Црна Гора биле ослободени за промет или понатамошна преработка. Странските контроли утврдиле остатоци од пестициди над дозволеното, додека дополнителните домашни анализи, според АХВ, дале негативни резултати. Друга пратка пиперки, вратена од Хрватска, била уништена.
Одговорот на АХВ потврдува дека пратките добиле дозвола за промет или преработка. Останува да се објасни што покажала споредбата на лабораториските наоди и каде завршиле конкретните количини. За јавноста се важни конкретни податоци за тоа кој го зел новиот примерок, дали лабораторијата ги барала истите материи и како е утврдено дека резултатот важи за целата пратка.
Речиси 70 тони небезбедна храна уништени за осум месеци
Според официјалните податоци на АХВ, од јануари до август 2026 година биле спроведени 74.838 инспекциски надзори во домашниот промет и при увоз. Во тој период биле уништени 69.776 килограми небезбедна храна, бил забранет увоз на 21.105 килограми храна од неживотинско потекло, а во земјите на потекло биле вратени 122.602 килограми храна од животинско потекло. Во август, на пример, АХВ спречи увоз на 27.520 килограми УХТ млеко од Косово откако анализите покажаа афлатоксин над дозволената граница. Млекото, наменето за домашен синџир маркети, било уништено под официјален надзор.
Вкупната количина уништена храна покажува колку стока била отстранета при контролите. За да се оцени состојбата на домашниот пазар, потребни се и податоци за тоа колку примероци биле лабораториски испитани, кај колку се утврдени неправилности и како тие бројки се менуваат од година во година.
Одговорот што АХВ им го должи на потрошувачите е конкретен за секоја вратена пратка. Каде била задржана, што покажале повторните анализи и кој ја донел конечната одлука? Ако е одобрен промет, јавноста треба да може да дознае врз кои наоди се темели одлуката. Ако е наложено уништување, треба да биде јасно дали и кога е извршено. Во случајот со „Млекара Тетово“, тоа значи АХВ да ги објави резултатите од вонредната контрола и да соопшти каква одлука е донесена за двете пратки што Косово ги одби.


