Швајцарците денес на референдум одлучуваат за уставните измени, со кои драстично би се заострила политиката на неутралност. Предлогот би ѝ забранил на земјата соработка со НАТО и воведување економски санкции што не биле одобрени од Советот за безбедност на ОН. Иако Швајцарија е меѓународно призната како неутрална земја од 1815 година, начинот на кој владата ја спроведува оваа политика не е прецизно дефиниран со уставот, што отвори простор за различни толкувања, пишува Ројтерс .
Иницијативата за референдум ја покрена десничарската Швајцарска народна партија (SVP). Тие веруваат дека владата во Берн ја прекршила традиционалната неутралност кога вовела санкции врз Русија за нејзината инвазија на Украина. Кампањата била придружена со постери со бели гулаби кои повикувале на гласање за неутралност и против војна.
Сепак, анкетите покажуваат дека предлогот веројатно ќе биде отфрлен. Според едно неодамнешно истражување, 68 проценти од испитаниците се против него, додека 31 процент го поддржуваат.
Мислењето на експертите и јавноста
Фабио Васерфален, професор по европска политика на Универзитетот во Берн, вели дека Швајцарците ја поддржуваат неутралноста, но и начинот на кој владата моментално ја спроведува. „Тие исто така генерално ги поддржуваат санкциите кон Русија поради војната во Украина и не сакаат тоа да се промени“, додаде Васерфален.
Што носи предлогот?
Иницијаторите на иницијативата бараат уставна одредба што би ја забранила Швајцарија да се приклучи на кој било воен или одбранбен сојуз освен ако не биде директно нападната. Исто така, би ѝ било забрането да воведува какви било санкции против други земји, освен оние одобрени од Советот за безбедност на Обединетите нации.
Поддржувачите тврдат дека неутралноста ѝ служела добро на Швајцарија во минатото, држејќи ја подалеку од двете светски војни. Тие исто така веруваат дека таков статус ѝ овозможува на Берн да дејствува како посредник во мировните преговори.
„Швајцарија не војувала 200 години бидејќи е трајно вооружена и неутрална“, изјави Кристоф Блохер, милијардер и еден од главните поддржувачи на иницијативата од редовите на СВП. Тој додаде за Ројтерс дека „неутралноста се почитува сè помалку во последните години“ и дека Русија сега ја гледа Швајцарија како страна во конфликтот поради воведените санкции.
На предлогот се спротивставуваат швајцарската влада и повеќето политички партии. Министерот за надворешни работи Игнацио Касис предупредува дека усвојувањето на иницијативата би ѝ наштетило на националната безбедност и би ги оневозможило воените вежби со НАТО и соседните земји.
