Додека Бугарија ги одржува своите осми по ред парламентарни избори од 2021 година, политичката атмосфера е исполнета со мешавина од висок економски влог и длабока граѓанска апатија. Иако аналитичарите во Софија се надеваат дека појавата на „нови играчи“ на теренот ќе ја раздвижи гласачката машина, податоците од Македонија испраќаат сосема поинаква порака: за денешното гласање се пријавиле само 210 бугарски државјани.
Во Битола ќе гласаат 11, Охрид 56, Прилеп 52, Скопје 29, Струмица 62.
Пријава за гласање може да се пополни и директно на избирачките места.
Парадоксот на бројките во Македонија
Овој исклучително низок број на пријавени гласачи во Македонија доаѓа во време на постојани политички тензии околу правата на Бугарите во земјата и барањата за нивно впишување во Уставот. Бројката од 210 пријавени е во остар контраст со официјалните пописни податоци според кои над 3.500 граѓани во Македонија се изјасниле како Бугари.
Овој „тивок одговор“ на терен може да се толкува на неколку начини:
Замор од изборни циклуси: Истите причини за апатија што ги мачат гласачите во Бугарија – постојано повторување на изборите без конечен резултат – очигледно се рефлектираат и кај дијаспората.
Релативизација на политичкото влијание: Малиот интерес сугерира дека бугарските државјани во Македонија можеби не веруваат дека нивниот глас ќе донесе суштинска промена во билатералните односи.
„Влог од милион долари“ за стабилна влада
Новинарот Румен Скрински од Actualno.com ја опишува ситуацијата во Бугарија како „прашање од еден милион долари“. Државата троши рекордни суми за овие избори, помеѓу 65 и 80 милиони евра, во услови кога граѓаните се борат со сериозна инфлација и неизвесност.
„Балгарскиот народ не дава пале мандат на никого, и тоа е видливо низ социологијата до овој момент,“ вели Скрински. Новата динамика на овие избори ја носи досегашниот претседател кој ја напушти институцијата за да предводи нова политичка коалиција, обидувајќи се да го капитализира незадоволството од традиционалните партии.
Македонското прашање – континуитет наместо дебата
Интересно е што во текот на кампањата во Бугарија, темата „Македонија“ остана во периферните зони на интерес. Главниот фокус на бугарските политичари беше насочен кон цените на храната, горивата и меѓународната ситуација на Блискиот Исток.
Сепак, Скрински нагласува дека ова не значи омекнување на позициите. „Официјална Софија ќе држи на два основни пункта: спасување на договорот за пријателство и добрососедство и впишување на Бугарите во Уставот,“ вели тој. Според него, каква и да биде идната влада во Софија, таа ќе биде конзистентна во барањето за исполнување на европскиот консензус од 2022 година.
Што понатаму?
Додека гласачките места во Македонија зјаат празни со само 210 пријавени гласачи, Бугарија со нетрпение ги очекува првичните резултати вечерва. Прашањето не е само кој ќе победи, туку дали партиите ќе најдат капацитет за дијалог за да се спречи и деветти изборен циклус кој би бил погубен за економијата и довербата на граѓаните во двете држави.
Во 2022 година имаше пријавено 461.
