Организаторите на „Разговори за иднината во 12:05“ побараа оставки од гувернерот на Народната банка, Трајко Славески, и од министерката за финансии, Гордана Димитриеска Кочоска, по воведувањето привремена тримесечна администрација во Алта банка АД Битола. Тие бараат и ревидирање на ограничувањата за пристап до средствата на граѓаните, како и свикување вонредна седница на Советот за безбедност.
Во соопштението оценуваат дека приоритет мора да бидат заштитата на парите на граѓаните и компаниите и враќањето на довербата во банкарскиот систем. Според нив, развојот на настаните околу банката отвора сериозни прашања за постапувањето на Владата и на надлежните регулаторни институции.
Организаторите тврдат дека влезот на Алта банка во земјава од почетокот бил проследен со политичко влијание и недоволна транспарентност. Обвинуваат за владина поддршка при преземањето на битолската банка и за пасивност на Народната банка во досегашната супервизија.
Како дополнителен повод за загриженост наведуваат дека, според податоците што ги посочуваат, Алта банка АД Битола во првите девет месеци од 2026 година забележала загуба од 791 илјада евра. Во соопштението се повикуваат и на информација за приведување на Давор Мацура во Србија, за кого наведуваат дека контролира 95,17 проценти од акциите на банката.
Реакцијата на Народната банка ја оценуваат како задоцнета и недоволно јасна, со став дека начинот на комуникација дополнително ја зголемил загриженоста кај клиентите.
„Наместо оваа криза да биде предмет на дневна политика, сметаме дека е клучно да се преземат итни и јасни одлуки за враќање на довербата и смирување на паниката и загриженоста“, порачуваат организаторите.
Тие особено го критикуваат неделниот лимит од 10.000 денари, оценувајќи дека ограничувањето ги става граѓаните во тешка положба при исполнувањето на секојдневните обврски. Бараат одлуката да се ревидира и да се овозможи пристап до средствата на населението.
Според нив, неприфатливо е клиентите да имаат обврска редовно да ги плаќаат долговите кон банката, додека пристапот до нивните пари е ограничен, а експозитурите се затворени. Порачуваат дека во постапувањето не смее да има привилегирани клиенти.
Во соопштението се бара и итна оцена на способноста за работење на „АЛТА Осигурување“, со цел да се спречат евентуални проблеми со исплатата на штети. Посебно ја нагласуваат потребата од мерки за поддршка на граѓаните и компаниите во Пелагонискиот регион.
„На Македонија не смее да ѝ се случи нов ТАТ или Еуростандард банка“, предупредуваат од „Разговори за иднината во 12:05“.
Во делот за одговорност, бараат Славески веднаш да ја депонира оставката во Собранието, а таа да стапи во сила откако Народната банка ќе ги донесе неопходните одлуки за обезбедување на средствата на граѓаните и стопанството во Алта банка АД Битола. Од Димитриеска Кочоска бараат неодложна оставка како чин на политичка одговорност за владините одлуки поврзани со банката.
Од претседателката Гордана Силјановска Давкова, пак, бараат да свика вонредна седница на Советот за безбедност, со учество на претставници од Народната банка и институциите надлежни за финансиски надзор, финансиско разузнавање, осигурување и пазарот на капитал.
На седницата, според нивниот предлог, треба да се разгледаат околностите под кои бил одобрен влезот на капиталот што го оспоруваат, како и сите неопходни мерки за заштита на граѓаните и компаниите од актуелните и можните дополнителни ризици.
