Американскиот секретар за здравство и човечки услуги, Роберт Ф. Кенеди Помладиот, ја посети јаболковата градина „Кантри мил фармс“ во Мичиген, од каде упати остар апел до Американците драстично да ја намалат преработената храна и да се свртат кон свежи, локално одгледани намирници како месо, овошје, зеленчук и цели зрна.
Овој настан, организиран од иницијативата „Здрава Америка“ (Healthy America) на институтот „Америка фирст полиси“ (America First Policy Institute), послужи како платформа за промоција на агендата „МАХА“ (MAHA – Make America Healthy Again) на администрацијата на Доналд Трамп, но и како силна поддршка за републиканскиот конгресмен Том Барет во неговата тесна реизборна трка за Претставничкиот дом на САД во клучниот 7. конгресен округ базиран во Лансинг.
Кризата со дебелината
Обраќајќи се пред група од речиси 100 луѓе во амбарот на градината во Шарлот, Кенеди директно ги обвини претходните сојузни здравствени лидери, прехранбената индустрија и официјалните државни препораки за енормниот раст на стапките на дебелина и хронични болести во САД. Во своето излагање, тој детално го образложи својот став преку загрижувачки статистички податоци и примери:
„Зошто Американците одеднаш станаа дебели? Не станаа… Не е затоа што одеднаш станаа неактивни, мрзливи или гладни. Туку затоа што беа масовно труени со ултрапреработена храна. И затоа што преку пирамидата на исхраната и диететските упатства нè насочија подалеку од протеините, подалеку од здравата храна.
Седумдесет проценти од калориите што американските потрошувачи ги внесуваат сега се од ултрапреработена храна, а тоа е отров. Тоа го уништува вашиот метаболички систем. Ве прави дебели. И, знаете, луѓето… дијабетесот, на пример, е предизвикан од ултрапреработената храна. Кога бев дете, типичниот педијатар ќе видеше еден случај на дијабетес тип 2 во текот на 40 или 50-годишна кариера. Денес, 38% од американските тинејџери се дијабетичари или се во состојба на преддијабетес. Ова е едноставно ужасна криза. Овие деца сега ќе бидат зависни од фармацевтски интервенции до крајот на животот.
И ќе ви дадам уште еден, последен пример за тоа колку е остра оваа дебата. Пред 25 години во Кина немаше дијабетес. Денес, 52% од возрасната популација се дијабетичари или се во состојба на преддијабетес. Зошто е тоа така? Затоа што изградија 20.000 продавници за брза храна и почнаа да увезуваат американска ултрапреработена храна.
И нашата исхрана сега нè убива. И, знаете, ако сте дебели или имате прекумерна тежина, тоа не е ваша вина. Тоа е затоа што владата ве лажела 50 години. А сега имате влада која ви ја кажува вистината. И тие диететски упатства веќе имаат влијание врз нашата земја. Ако сојузната држава вели дека храната е клучот за сè, тогаш тоа е патот по кој мора да одиме – категоричен е Кенеди.
Тој подоцна во дискусијата додаде уште едно едноставно, но пластично објаснување за потрошувачите: „Ако доаѓа во пакување, веројатно не треба да го јадете“.
Тој потсети дека во јануари, федералните агенции, вклучително и неговото Министерство за здравство и човечки услуги (ХХС — HHS), објавија нови диететски упатства кои ги ставаат протеините и млечните производи во центарот на препорачаната исхрана. Исто така, Кенеди ги пофали политиките на администрацијата на Доналд Трамп кои бараат повеќе свежа храна да се нуди преку федералните програми за субвенции – како СНАП (SNAP – купони за храна), ВИЦ (WIC – програма за мајки и деца) и училишните ручеци. Според него, ова радикално ќе ја промени културата на исхрана во земјата и драматично ќе ја смени насоката на американското здравје.
Кенеди ги сподели и своите лични навики, откривајќи дека некое време практикувал диета базирана исклучиво на месо и ферментирана храна, на која успеал да убеди и неколкумина колеги од кабинетот на Трамп, вклучувајќи го и потпретседателот Џеј Ди Венс. Кенеди за заслуга на овој режим го препиша своето лично слабеење и на шега додаде: „Ова е веројатно најдобро обликуваниот и најфит кабинет што некогаш постоел во историјата“.
Сепак, Кенеди и понатаму се соочува со сериозни критики од голем дел од здравствените експерти и застапници поради неговото минато промовирање теории на заговор за вакцините и поддршката за нетрадиционални трендови како суровото (непастеризирано) млеко, за кое науката предупредува дека носи сериозни ризици од опасни патогени како салмонела и ешерихија коли. Наспроти ова, Кенеди и федералните функционери во последно време интензивно работат на промоција на полномасното млеко.
Силна локална поддршка: Фармите како лек
Конгресменот Том Барет, републиканец од Шарлот кој помогна во организацијата на настанот, целосно се согласи со ставовите на сојузниот секретар. „Знаеме дека најевтиниот лек што го имаме е храната што ја внесуваме во нашето тело. Храната е клучот за сè“, истакна Барет, додавајќи дека е неопходен јавен разговор за справување со епидемијата на дебелина.
Поддршка стигна и од земјоделскиот сектор преку Бен ЛаКрос, претседател на „Мичиген фарм биро“ (Michigan Farm Bureau) и учесник на панелот, кој нагласи дека фармите во Мичиген произведуваат повеќе од 300 различни земјоделски култури и стоки. Тој оцени дека администрацијата на Трамп направила огромна и позитивна промена во јавниот дискурс со тоа што го „подигнала“ разговорот за потеклото на храната и важноста на целосните намирници за нацијата.
Хана Андерсон, главна директорка на иницијативата „Здрава Америка“ (Healthy America) во рамките на институтот „Америка фирст полиси“ (America First Policy Institute – непрофитна организација која се залага за политики на слободен пазар), изрази задоволство што администрацијата почнала со реформи кај најранливите категории: децата во училиштата, децата во програмата „Хед старт“ (Head Start) и бебињата на вештачка формула. Целта е преку диететските упатства да се создадат нови генерации кои повторно ќе го надживеат претходното поколение.
На настанот присуствуваше и Дона Бранденбург поранешна републиканска кандидатка за гувернер и актуелна претседателка на Партијата на даночни обврзници на САД (U.S. Taxpayers Party) во Мичиген, која изјави дека ја поддржува агендата „МАХА“, бидејќи таа директно ги решава секојдневните маки на реалните луѓе и се бори против штетната корпоративна консолидација во здравствената индустрија.
Тензии на панелот: Инцидент со публиката и критики за буџетските кратења
Иако фокусот на синоќешниот панел беше ставен на храната, настанот накратко беше прекинат од инцидент предизвикан од незадоволство во публиката. Ешли Мајерс, медицинска сестра од ДеВит, најпрво изрази тивок протест со откривање на црвено обележје (маица/облека) на почетокот на дискусијата, за при крајот на панелот гласно да се соочи со панелистите, викајќи: „Што е со достапната здравствена заштита? Дали вашата агенција скрати милијарди во сојузниот буџет за здравство?“.
Додека обезбедувањето ја изнесуваше Мајерс од амбарот, уште еден член на публиката дофрли дека неговите трошоци за здравствено осигурување драстично пораснале. Кенеди експлицитно ги негираше тврдењата за кратење на фондовите додека жената беше испратена надвор од страна на персоналот на настанот.
Мајерс во изјава за „Детроит њуз“ објасни дека нејзината намера била цивилно да разговара со Барет и Кенеди за воведување универзална здравствена заштита и за разорниот ефект што кратењата во т.н. закон „Еден голем убав предлог-закон“ (One Big Beautiful Bill) ги имаат врз програмите Медикејд (Medicaid) и Медикер (Medicare). Таа призна дека овие теми не се на агендата на републиканците, но смета дека партијата одбива соработка со експертите. „Ако навистина сакаат да заштедат пари и да ги направат луѓето здрави, ќе ги слушнат доказите. Ова е инвестиција, а тие ја нападнаа и ја раскинаа пред да стигнеме и до половина“, изјави Мајерс.
Овие прашања ја рефлектираат пошироката политичка дебата од изминатиот период. Во април, демократите во Конгресот жестоко го испрашуваа Кенеди за предложените буџетски кратења за здравство од страна на администрацијата на Трамп откако претходно републиканскиот закон „Еден голем убав предлог-закон“ (One Big Beautiful Bill Act) предвиде остри кратења на федералните трошоци за Медикејд (Medicaid).
Како одговор на овие критики, конгресменот Барет на панелот истакна дека проблемот не е во недостигот на пари, туку во лошата регулација на корпорациите. Тој посочи дека се потребни построги закони за да се контролира колку од федералните средства навистина завршуваат кај пациентите, а колку се одлеваат за бирократски апарати и административни трошоци.
Политичкиот контекст: Клучна изборна битка во Мичиген
Иако овој панел официјално не беше класифициран како предизборен собир, неговата политичка заднина е евидентна. Мичиген е клучно бојно поле, а посетата на Кенеди е дел од неговата поширока стратегија за поддршка на републиканските кандидати во силно оспоруваните окрузи за Претставничкиот дом. Според податоците од „Политико“, заклучно со 6 јуни, Барет беше единствениот републиканец во вака критичен округ кој доби официјална поддршка од групите поврзани со Кенеди и неговото движење „МАХА“.
Посетата на Кенеди беше само втора од трите интензивни средби што Барет ги имаше со членови на кабинетот на Белата куќа во рок од само два дена. Во понеделникот, Барет во Лансинг се сретна со американскиот секретар за енергетика Крис Рајт, додека подоцна во вторникот беше закажан негов состанок со сојузниот секретар за домување и урбан развој, Скот Тарнер.
Историјатот на локацијата „Кантри мил фармс“ (Country Mill Farms)
Изборот на местото за одржување на настанот има и дополнителна симболична и идеолошка тежина за конзервативните гласачи. Јаболковата градина и простор за свадби „Кантри мил“, во сопственост на семејството Тенес (Tennes), стана фокус на националното внимание пред речиси десет години. Тогаш, градот Ист Лансинг (East Lansing) со одлука го исфрли сопственикот од градскиот пазар за земјоделски производи бидејќи тој на социјалните мрежи објави дека, поради своите верски убедувања, нема да дозволи одржување на истополови свадби на неговиот приватен имот.
По долгогодишна правна битка, во 2021 година сојузниот суд пресуди во корист на „Кантри мил“, потврдувајќи дека градот ги прекршил неговите права на слобода на говор и слобода на вероисповед. Овој судски спор го чинеше градот Ист Лансинг околу 825.000 долари на име отштета и покривање на туѓите адвокатски трошоци, со што фармата стана симбол на борбата за верски слободи меѓу републиканците.
По настанот во Шарлот, сојузниот секретар Роберт Ф. Кенеди Помладиот веднаш замина за Клинтон Тауншип (Clinton Township), каде што на 17 јуни е предвидено да објави нови сојузни мерки во врска со националната политика за ментално и бихевиорално здравје.
