Американците денеска, 3 ноември, излегуваат на конгресни избори кои претставуваат еден од најважните политички тестови за претседателот Доналд Трамп, на половина од неговиот втор мандат во Белата куќа. Изборите ќе одлучат дали републиканците ќе ја задржат контролата врз двата дома на Конгресот или демократите ќе успеат да ја променат распределбата на политичката моќ во Вашингтон.
На гласање се сите 435 места во Претставничкиот дом, како и 35 од вкупно 100 места во Сенатот. Дополнително, во 36 американски сојузни држави се избираат гувернери, а граѓаните гласаат и за бројни локални функции и референдумски прашања.
Републиканската партија во моментов има мнозинство во двата дома на Конгресот, што му овозможува на Трамп полесно да ја спроведува својата политичка агенда. Евентуалното преземање на контролата врз еден или двата дома од страна на демократите би можело значително да го отежне донесувањето закони, усвојувањето буџети и реализацијата на дел од претседателските политики.
За освојување мнозинство во Претставничкиот дом, на демократите им е потребна нето-добивка од три места, додека за преземање на Сенатот треба да освојат четири дополнителни места.
Изборната кампања помина во атмосфера на силни политички поделби, незадоволство од растечките трошоци за живот, цените на горивата и последиците од војната со Иран.
Демократите се обидуваат незадоволството од економската состојба и политиките на Трамп да го претворат во изборна поддршка, додека републиканците ја нагласуваат важноста на продолжувањето на претседателската агенда, особено во однос на имиграцијата и безбедноста.
Според предизборните анкети и анализи што ги пренесуваат американските медиуми, демократите имаат поволни изгледи во трката за Претставничкиот дом, додека исходот во Сенатот останува понеизвесен.
Трамп активно се вклучи во кампањата, повикувајќи ги своите поддржувачи да гласаат за републиканските кандидати. Иако неговото име не се наоѓа на гласачките ливчиња, изборите во голема мера се доживуваат како изјаснување на граѓаните за првите две години од неговиот втор претседателски мандат.
Во текот на изборниот ден, Трамп најави и значајна промена во американската финансиска поддршка за Израел. Во изјава за „Фокс њуз“, тој рече дека Соединетите Американски Држави од крајот на оваа година ќе престанат да издвојуваат четири милијарди долари годишно за Израел.
Според Трамп, за ова прашање постои договор со израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, постигнат пред неколку месеци.
Оваа изјава доаѓа во период кога американската надворешна политика, особено војната со Иран и односите со Израел, претставуваат важни теми во домашната политичка дебата.
Изборите се особено значајни бидејќи евентуалната промена на мнозинството во Конгресот би можела да отвори простор за засилен парламентарен надзор врз администрацијата на Трамп, истраги и блокирање на дел од неговите законски иницијативи.
Од друга страна, задржувањето на републиканското мнозинство би му овозможило на претседателот да продолжи со спроведувањето на својата програма со поголема поддршка од законодавната власт.
Гласањето се одвива во различни временски зони, а првите резултати се очекуваат по затворањето на избирачките места во вечерните часови по американско време, односно во текот на ноќта и утринските часови по македонско време.
Конечниот исход во некои од неизвесните изборни трки би можел да биде познат дури по дополнителното пребројување на гласовите.
Резултатите ќе ја одредат политичката рамнотежа во Вашингтон во преостанатите две години од вториот мандат на Доналд Трамп.
