Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, предложи Канада да стане првата асоцијативна членка на Европската Унија, како дел од планот за продлабочување на политичката, економската и безбедносната соработка меѓу Брисел и Отава.
Предлогот го изнесе во своето годишно обраќање за состојбата на Унијата пред Европскиот парламент во Стразбур, оценувајќи дека ЕУ треба да размислува поинаку за своите глобални партнерства.
„Канада и Европа го гледаат светот на ист начин. Ние споделуваме исти вредности и исти убедувања“, изјави Фон дер Лајен.
Предложениот статус не значи дека Канада веќе станала членка на ЕУ. Категоријата „асоцијативна членка“ во моментов не постои во договорите на Унијата, поради што допрва треба да се утврдат нејзината правна рамка, правата и обврските што би ги имала Канада.
За евентуалното воведување на новиот статус би била потребна согласност од сите земји членки на Европската Унија.
Иницијативата предвидува многу поблиска соработка од сегашната, но без полноправно членство. Таа би можела да ги опфати трговијата, одбраната, енергетиката, вештачката интелигенција, сајбер-безбедноста, критичните суровини, напредното производство и развојот на Арктикот.
Канада и ЕУ веќе имаат договор за слободна трговија – ЦЕТА, а Отава учествува и во европската програма за истражување и иновации „Хоризонт Европа“. Во февруари годинава беше договорено и учество на Канада во европскиот инструмент САФЕ, вреден 150 милијарди евра и наменет за заеднички одбранбени набавки.
Канадскиот премиер Марк Карни се залага за создавање „единствен сојуз“ со Европската Унија, но не побарал целосно членство. Тој престојува во Европа во обид да ги зајакне односите со Брисел во период на влошени трговски односи меѓу Канада и Соединетите Американски Држави.
Канадската влада има цел во наредната деценија двојно да ја зголеми трговијата со држави надвор од САД и да ја намали економската зависност од својот јужен сосед.
Предлогот на Фон дер Лајен би претставувал значителна промена во досегашниот модел на функционирање на ЕУ, која досега немаше посебна категорија меѓу полноправното членство и традиционалните партнерства со трети земји.
Претседателката на Европската комисија нагласи дека приближувањето со Канада не е насочено против друга држава, туку треба да создаде ново стратешко партнерство засновано врз заедничките интереси и демократските вредности.
