Голем финансиски скандал ја потресува Србија, откако Јавното обвинителство за организиран криминал соопшти дека се уапсени три лица, меѓу кои и Давор Мацура, сопственикот на „Алта банка“ во Белград. Обвинителството се сомнева дека од трезорот на банката биле неовластено изнесувани огромни суми пари, со што била прибавена противправна имотна корист од околу 45 милијарди динари, односно приближно 383 милиони евра.
За случајот пишува и хрватскиот портал „Индекс“, кој го опишува Мацура како бизнисмен близок до Српската напредна странка на Александар Вучиќ, чија деловна империја во последните години значително се проширила.
Според соопштението на српското обвинителство, покрај Мацура, идентификуван со иницијалите Д.М., уапсени се и Г.М., директор на Одделот за трезор и управување со готовина во „Алта банка“, како и И.П., соработник за трезорско работење.
Истражните органи се сомневаат дека Мацура во претходниот период, заклучно со 31 октомври 2026 година, ги пречекорувал своите овластувања и лично изнесувал пари од банкарскиот трезор „Депо“.
Во тоа, според обвинителството, му помагале двајцата вработени кои биле задолжени за непосредно ракување со готовината и другите вредности во трезорот.
Тие наводно му ги предавале своите картички за влез или со користење на сопствените картички и со лично присуство му овозможувале неовластен пристап до трезорот. При тие влегувања, како што се сомнева обвинителството, Мацура изнесувал пари.
На овој начин, според истрагата, била прибавена противправна имотна корист од околу 45 милијарди динари, што претставува една од најголемите суми опфатени со ваков вид финансиска истрага во Србија.
По наредба на Јавното обвинителство за организиран криминал, на 31 октомври и 1 ноември биле извршени претреси во просториите на „Алта банка“, како и во станбениот простор на Мацура. Во акцијата учествувале припадници на полицијата и службите за борба против организиран и финансиски криминал.
Според српските медиуми, претресите во банката траеле повеќе од 30 часа, а истражителите извршиле и попис на готовината во трезорот за да ја утврдат фактичката состојба.
Мацура е осомничен за злоупотреба на положбата на одговорно лице, додека другите двајца се осомничени дека му помагале во извршувањето на кривичното дело.
На сите тројца им е одредено задржување до 48 часа, по што треба да бидат сослушани во Јавното обвинителство за организиран криминал.
Апсењата следуваат по одлуката на Народната банка на Србија да ѝ ја одземе дозволата за работа на „Алта банка“, откако контролите покажале значително влошување на финансиската состојба и ликвидноста.
Српската централна банка оценила дека постои опасност од дополнително влошување на состојбата, со што би биле загрозени интересите на депонентите. Управувањето со банката е пренесено на Агенцијата за осигурување депозити, а започната е и постапка за стечај.
Во меѓувреме, обвинителството побарало проверки и на евентуалните одливи на пари од сметките на банката кон странство, како и на постапувањето на одговорните лица во Народната банка на Србија.
Мацура, кој има 43 години, својот бизнис го започнал во 2008 година со отворање менувачница во белградски Земун. Во следните години неговата компанија се проширила во платежните услуги, а потоа и во банкарскиот сектор.
Во 2019 година неговата групација го презела контролниот пакет во ЈУБМЕС банка, која подоцна била преименувана во „Алта банка“.
Неговата деловна групација се проширила и во трговијата, вклучително и со преземањето на компаниите поврзани со трговските синџири „Идеа“, „Рода“ и „Меркатор“ во Србија.
Случајот привлече внимание и во Северна Македонија, каде што Народната банка воведе привремена администрација во „Алта банка“ АД Битола и ограничување на користењето средства преку платежни картички на физичките лица на 10.000 денари неделно.
Во јавноста се појавија и тврдења за можни трансфери на големи суми пари од Србија кон Северна Македонија и Русија, но засега нема официјална потврда дека овие трансакции се поврзани со сомнежите за неовластено изнесување пари од трезорот во Белград.
Истовремено, во Црна Гора, Централната банка ѝ го одзеде одобрението за давање платежни услуги на компанијата „Алта пеј груп“ од Подгорица.
Српското обвинителство продолжува да утврдува каде завршиле средствата, како бил овозможен пристапот до трезорот и дали во случајот биле вклучени и други лица.
Засега станува збор за сомнежи во рамки на истрага, а кривичната одговорност на уапсените не е утврдена со правосилна судска пресуда.
