GOOGLE ќе го лансира својот прв експериментален сателит со чипови за вештачка интелигенција на 1 октомври. Тоа е првиот конкретен чекор во Проектот Suncatcher, кој тестира дали вештачката интелигенција еден ден би можела да се напојува од орбитални центри за податоци напојувани директно од сончева енергија.
Сателитот со големина на фрижидер, наречен MVP, ќе биде лансиран со ракетата „Спејс Екс Фалкон 9“ од воздухопловната база Ванденберг во Калифорнија, објави „Њујорк тајмс“. Лансирањето се случува неколку месеци пред предвидениот рок. „Гугл“ првично изјави дека прототиповите развиени со „Планет лабс“ ќе полетаат на почетокот на 2027 година.
Ова е технолошки тест, а не вистински центар за податоци. MVP носи четири Google TPU чипови, кои заедно имаат приближно компјутерска моќност како еден сервер во центар за податоци.
Сончевите панели ќе им обезбедат на чиповите околу еден киловат енергија, доволно за напојување на фен за коса, но и за тестирање на перформансите и издржливоста на хардверот во вселената. Сателитот сè уште треба да може да одговара на едноставни барања од вештачка интелигенција од орбитата и се очекува да работи околу една година.
„Планет Лабс“ првично се согласи да лансира два сателити за „Гугл“ во 2027 година, но „Гугл“ инсистираше да ги пушти во орбитата оваа година, преземајќи дополнителен ризик, рече Ерик Стивенс, директор за системско инженерство во „Планет Лабс“. За да го забрза процесот, „Гугл“ вгради свои чипови во однапред изграден сателит од „Планет Лабс“, компанија во која инвестираше.
Ладењето е најголемиот проблем
Најголемиот инженерски предизвик е ладењето. Вентилаторите не работат во вселената, па затоа Google разви слоевит систем кој спроведува топлина преку термички материјал, алуминиум и бакар, до плочата на радијаторот. Чиповите можат да работат околу 15 минути, а потоа да се исклучат за да се изладат, рече Тревис Билс, виш директор за управување со производи на Google за Проектот Санкечер.
„Гугл“ го објави проектот во ноември 2025 година. „Високите трошоци за лансирање историски гледано претставуваат голема пречка за големите вселенски системи“, напиша Билс во тоа време. Тој додаде дека податоците за трошоците за лансирање сугерираат дека до средината на 2030-тите, тие би можеле да паднат толку многу што работењето на вселенскиот центар за податоци би можело да стане споредливо со она на Земјата.
Гугл сè уште планира да лансира два сателити следната година. На долг рок, истражувачкиот предлог на компанијата има за цел кластер од 81 сателит што би летале во формација широка околу еден километар и би комуницирале едни со други преку оптички врски. Извршниот директор на Алфабет, Сундар Пичаи, го промовираше проектот како еден од потфатите на компанијата „на големо ниво“.
„Крајната цел е еден ден да имаме центри за податоци во вселената за подобро да ја искористиме енергијата на сонцето, која е сто трилиони пати поголема од сè што произведуваме на Земјата денес“, рече Пичаи во интервју за „Фокс њуз“. „Не се сомневам дека за десет години ќе го сметаме ова за понормален начин за градење центри за податоци“, рече тој.
Други раководители на Google се многу повнимателни. „Искрено, не очекуваме да имаме ништо оперативно корисно во следните неколку години“, рече Џејмс Маника, виш потпретседател за истражување на Google, споредувајќи го проектот со раните истражувања на Google за автономни возила.
Проектот е поттикнат од растечката енергетска глад на вештачката интелигенција. Меѓународната агенција за енергија проценува дека потрошувачката на енергија на центрите за податоци приближно ќе се удвои до крајот на деценијата, на речиси 1.000 терават часови.
