Европската комисија објави нови упатства со кои ги повикува граѓаните на Европската Унија навреме да се подготват за можни кризи, природни катастрофи и други вонредни ситуации. Главната препорака е секое домаќинство да располага со основни залихи од храна, вода и други неопходни производи, доволни за најмалку 72 часа, односно три дена, додека надлежните служби не организираат помош.
Новите насоки беа претставени на 3 ноември на Европскиот форум за цивилна заштита во Брисел, од страна на европската комесарка за еднаквост, подготвеност и управување со кризи, Хаџа Лахбиб.
Според Европската комисија, Европа се соочува со сè почести и посложени закани, почнувајќи од геополитички тензии и вооружени конфликти, преку сајбер-напади и прекини во снабдувањето со енергија, до екстремни временски непогоди, природни катастрофи и здравствени кризи.
Токму поради тоа, Брисел смета дека граѓаните мора да бидат способни самостојно да ги задоволат основните животни потреби во првите три дена од евентуална кризна ситуација.
Посебен акцент е ставен на подготовката на торба или ранец за итни случаи, кој би бил однапред спакуван и подготвен за брза евакуација.
Во ваквата торба, како практична мерка за лична подготвеност, може да се чуваат вода, храна со подолг рок на траење, неопходни лекови, батериска светилка, резервни батерии, средства за хигиена, копии од важни документи и други предмети што би биле неопходни доколку семејството мора ненадејно да го напушти домот.
Целта на европските препораки е граѓаните да не зависат целосно од моменталната достапност на институционалната помош, особено во ситуации кога спасувачките служби се соочуваат со голем број повици или со сериозни пречки во комуникацијата и транспортот.
Комесарката Лахбиб истакна дека првите часови по избувнувањето на катастрофа можат да бидат пресудни за безбедноста на луѓето.
Според неа, секој граѓанин треба да знае како да се заштити себеси, своето семејство и како да им помогне на другите во итни ситуации. Подготвеноста, како што посочи, започнува во домовите, училиштата и локалните заедници.
Освен обезбедувањето резерви за 72 часа, новите европски насоки опфаќаат уште три важни области.
Првата е воведување образование за постапување во кризни ситуации уште од најрана возраст, преку активности во градинките и основните училишта. Намерата е децата да научат како правилно да реагираат при опасност, без притоа да се создава страв или вознемиреност.
Втората област се однесува на заштитата на лицата со попреченост, за кои треба да бидат обезбедени соодветни и достапни механизми за информирање, евакуација и помош.
Третата област предвидува подобра комуникација меѓу институциите и населението, со цел граѓаните навремено да добиваат точни и разбирливи информации за можните опасности.
Европската комисија истовремено предлага воведување Европски ден на подготвеноста, кој би се одбележувал секоја година на 23 октомври, почнувајќи од 2027 година.
Датумот е избран бидејќи на 23 октомври 2001 година бил воспоставен европскиот Механизам за цивилна заштита, преку кој земјите соработуваат при големи катастрофи и други вонредни состојби.
Покрај мерките за населението, Европската комисија препорачува националните служби за цивилна заштита редовно да спроведуваат проверки на својата подготвеност и да обезбедат непречено функционирање дури и во случаи на прекин на електричната енергија, пад на комуникациските мрежи или сајбер-напади.
Новите упатства не се законски обврзувачки, туку претставуваат дел од пошироката европска стратегија за зајакнување на отпорноста и подготвеноста за кризи, усвоена во март 2025 година.
Од Брисел нагласуваат дека целта не е создавање паника, туку развивање навики и способности што ќе им овозможат на граѓаните и институциите побрзо и поефикасно да реагираат при вонредни ситуации.
