Враќањето на екипажот од мисијата „Артемис II“ на Земјата уште еднаш покажа колку длабоката вселена го менува човечкото тело. По околу 10 дена поминати во орбита околу Месечината, астронаутите вчера, на 10 април, безбедно се спуштија во Тихиот Океан, завршувајќи една од најважните пробни мисии на НАСА за идните лунарни летови.
По слетувањето, екипажот беше извлечен од капсулата „Orion“, по што веднаш беше префрлен на бродот „USS John P. Murtha“ каде беа извршени првични медицински прегледи. Потоа астронаутите се упатени кон Johnson Space Center во Хјустон, каде ќе продолжат деталните анализи. Според НАСА, токму овој период е клучен за разбирање како престојот во длабоката вселена влијаел врз човечкиот организам.
Најголемиот предизвик за телото не е самото враќање, туку повторната адаптација на гравитацијата. Од НАСА објаснуваат дека преминот од бестежинска состојба во земјина гравитација ја нарушува рамнотежата, ориентацијата и контролата на крвниот притисок при движење. Во услови на микрогравитација, телесните течности се прераспределуваат кон горниот дел од телото, а мускулите и коските се помалку оптоварени, што по враќањето може да предизвика вртоглавица, нестабилност, мачнина и замор.
Иако мисијата „Артемис II“ траеше релативно кратко во споредба со престојите на Меѓународната вселенска станица, ефектите врз организмот се слични по природа. Телото мора повторно да се „преобучи“ за живот под гравитација, што обично бара неколкудневна рехабилитација и медицинско следење.
НАСА истакнува дека астронаутите по враќањето често имаат потешкотии со одење и ориентација, бидејќи мозокот повторно мора да ги усогласи сигналите од внатрешното уво и визуелниот систем. Токму затоа, уште за време на мисијата се спроведуваат вежби, а по враќањето следи програма за враќање на физичката сила, координацијата и кардиоваскуларната стабилност.
Мисијата „Артемис II“ имаше и поширока научна цел – тестирање на системите што ќе бидат клучни за идните мисии кон Месечината и подалеку. Екипажот ги проверуваше системите за преживување во скафандрите, итните процедури и функционалноста на „Orion“, додека експериментите AVATAR и Immune Biomarkers собираа податоци за влијанието на радијацијата и микрогравитацијата врз имунитетот и ткивата.
Астронаутите по враќањето ја опишаа мисијата како уникатно и речиси нереално искуство. Според нив, највредните податоци и впечатоци допрва ќе бидат анализирани. За НАСА, „Артемис II“ претставува повеќе од тест-лет – тоа е клучен чекор кон одговорот на прашањето дали човекот е подготвен за подолг престој надвор од Земјата.
