Македонската економија се очекува да забележи раст од 3,2 отсто во 2026 година, додека во 2027 и 2028 година растот ќе се забави на 3 отсто, покажуваат најновите прогнози на Светската банка, објавени денеска во Редовниот економски извештај за Западен Балкан.
Според извештајот, Светската банка ја подобрила прогнозата за економскиот раст на Македонија за 2026 година за 0,3 процентни поени во однос на пролетните проекции.
За споредба, во 2025 година македонската економија, според проценките на Светската банка, остварила раст од 3,5 отсто, што значи дека годинава се очекува благо забавување на економската активност.
На регионално ниво, економскиот раст на шесте земји од Западен Балкан се очекува да достигне 3,1 отсто во 2026 година, наспроти 2,6 отсто во 2025 година. Во 2027 и 2028 година се прогнозира дополнително забрзување на 3,4 отсто.
Според прогнозите за 2026 година, највисок економски раст се очекува во Косово, од 3,6 отсто, по што следуваат Албанија со 3,4 отсто, Црна Гора со 3,3 отсто, Македонија со 3,2 отсто, Србија со 3,1 отсто и Босна и Херцеговина со 2,4 отсто.
Прогнози за економскиот раст во 2026 година
| Процентуален поенРазлики одПролет 2026Проекции | ||||||||||
| 2023 | 2024 | 2025e | 2026f | 2027f | 2028f | 2026f | 2027f | 2028f | ||
| Раст на реалниот БДП (процент) | ||||||||||
| Албанија | 4.0 | 4.0 | 3.7 | 3.4 | 3.6 | 3.7 | 0.0 | -0.1 | 0.1 | |
| Босна и Херцеговина | 2.0 | 3.2 | 2.1 | 2.4 | 2.9 | 3.1 | -0.1 | -0.1 | -0.1 | |
| Косово | 4.1 | 4.6 | 3.6 | 3.6 | 3.8 | 3.9 | -0.1 | -0.1 | -0.1 | |
| Црна Гора | 6.5 | 3.2 | 2.7 | 3.3 | 3.0 | 3.1 | 0.4 | -0.1 | 0.0 | |
| Северна Македонија | 2.6 | 3.0 | 3.5 | 3.2 | 3.0 | 3.0 | 0.3 | 0.0 | 0.0 | |
| Србија | 3.8 | 3.9 | 2.0 | 3.1 | 3.7 | 3.5 | 0.4 | 0.7 | -0.5 | |
| Шест на Западен Балкан | 3.5 | 3.7 | 2.6 | 3.1 | 3.4 | 3.4 | 0.3 | 0.2 | -0.3 | |
Извор: Светска банка, октомври 2026 година
Од Светската банка посочуваат дека економиите на Западен Балкан покажале отпорност на глобалните економски шокови, но предупредуваат дека за побрзо приближување кон животниот стандард на Европската Унија се неопходни дополнителни реформи.
„Во време на зголемена геополитичка неизвесност и слаб раст меѓу клучните трговски партнери, Западен Балкан повторно покажа економска отпорност“, изјави Сјаоќинг Ју, директор на Светската банка за Западен Балкан.
Таа нагласи дека економската отпорност сама по себе не е доволна за создавање квалитетни работни места и приближување кон просечните приходи во Европската Унија.
Според Светската банка, еден од најголемите предизвици за компаниите во регионот се високите трговски трошоци и административните пречки.
Просечните царини за увоз на стоки во Западен Балкан изнесуваат околу 6 отсто, додека нетарифните мерки создаваат дополнителни трошоци од околу 10 отсто. Во одредени земјоделско-прехранбени сектори тие надминуваат 20 отсто.
Ограничувањата во прекуграничната трговија со услуги создаваат уште поголеми трошоци, проценети на 29 отсто.
Анализите на Светската банка покажуваат дека отстранувањето на половина од преостанатите пречки за увоз, вклучително и сложените процедури за лиценцирање, повторените инспекции и барањата за сертификација, би можело да го зголеми бруто-домашниот производ до 12,5 отсто на среден рок.
Во извештајот се посочува и дека компаниите од Западен Балкан се соочуваат со сериозни тешкотии при настапот на странските пазари.
Само околу една третина од новите извозни активности успеваат да опстанат по првата година, додека само меѓу 1 и 4 отсто опстојуваат до петтата година.
Ова има директно влијание врз вработувањето, бидејќи компаниите што учествуваат во меѓународната трговија вработуваат најголем дел од работниците во производствениот сектор и вообичаено исплаќаат повисоки плати од компаниите ориентирани исклучиво кон домашниот пазар.
Светската банка препорачува поедноставување и дигитализација на административните процедури, подобрување на регулативата, меѓусебно признавање на стандардите и квалификациите и отстранување на непотребните трговски бариери.
Според институцијата, ваквите реформи се клучни за зголемување на конкурентноста на компаниите, привлекување нови инвестиции и создавање подобро платени работни места во земјите од Западен Балкан.
