Пишува: Мирослав Трлин, димпломиран економист во пензија
Кога празнината станува норма, одговорноста станува лична.
Лажната слава денес не е појава – таа е систем. Не е исклучок, туку правило. Не е забава, туку идеологија на празнината.
Живееме во време кога видливоста ја замени вредноста, бучавата го замени знаењето, а скандалот стана валута. Ликови без дело, без идеја и без суштина стануваат „јавни личности“ – не затоа што имаат што да кажат, туку затоа што постојано се појавуваат. Медиумите ги произведуваат, публиката ги легитимира, а алгоритмите ги наградуваат. Така се создава илузијата дека празнината е содржина.
Ова не е случајност – ова е културна деградација во живо.
Од тривијалност се прави спектакл, од вулгарност се создава „автентичност“, од интелектуална беда се гради бренд. А зад таа гласна фасада стои длабоко сиромаштво – сиромаштво на смисла, на критериум, на вредности. Општеството што аплаудира на вакви појави, всушност аплаудира на сопствената духовна капитулација.
Но најнепријатната вистина е оваа: тие не би постоеле без нас.
Ние сме публиката што ги одржува. Ние сме тие што гледаат, кликаат, споделуваат, коментираат. Дури и кога мислиме дека „само набљудуваме“, ние учествуваме. Со секое внимание што го даваме на безвредното, одземаме простор од вредното. Ова не е само медиумски проблем – ова е проблем на колективната свест.
Сето тоа зборува за длабока културна дезориентација: општество што повеќе се интересира за туѓите животи отколку за сопствениот развој; што повеќе ја следи површината отколку суштината; што повеќе се восхитува на поза отколку на труд.
Најдраматичните последици се гледаат кај младите. Тие растат со порака дека трудот е излишен, дека знаењето е споредно, дека карактерот е небитен. Дека успехот не се гради, туку се глуми. Така се создава генерација што сака слава, но не сака пат; што сака резултат, но не сака процес; што сака видливост, но не сака длабочина. Тоа е рецепт за колективна стагнација.
Затоа, ова не е прашање на вкус.
Ова е прашање на опстанок на здравото општество.
Ако продолжиме да го нормализираме кичот, ако продолжиме да го храниме безвредното со нашето внимание, ако продолжиме да ја заменуваме суштината со спектакл, тогаш не губиме само култура – губиме иднина.
Време е за будење.
Време е свесно да престанеме да ги величаме оние што не придонесуваат за ништо. Време е да го вратиме фокусот кон луѓето што навистина мислат, создаваат, градат, учат, лекуваат, образуваат, работат тивко и чесно. Тие не се помалку бројни – тие се само помалку видливи, затоа што не врескаат.
Кичот и лажната слава не се безопасна забава. Тие се симптом на болест. А болест што не се препознава – станува хронична.
Ако сакаме иднина со смисла, мора да почнеме од едноставна, но тешка одлука: кому му даваме внимание, кому му даваме легитимитет, кого го поставуваме како модел.
Зашто на крајот, не нè дефинира тоа што го гледаме – туку тоа што го прифаќаме како нормално. Будењето не започнува со промена на медиумите – туку со промена на сопствената совест.
И токму тука започнува вистинската одговорност.
Ставовите искажани во „Колумни“ се лични ставови на авторите и не се автоматски и ставови на редакцијата на „24инфо“. Одговорноста за изнесеното во нив е исклучиво на авторот.
